Logo Kamerkoor Vocoza

Bruisend slot aan het Haagse korenfestival

Sponsor: RMA - recording media

door Franz Straatman

DEN HAAG – "Omnis Terra", zo zong zaterdagavond in het Nederlands Congresgebouw aan het eind van een lange avond een speciaal samengesteld koor in het Te Deum van de Poolse componist Penderecki. Vanover de "gehele aarde" kwam deze formatie, vooral herkenbaar in de diepzwarte haardossen van vocalisten uit de Filippijnen.

Een voorstreffelijk idee om in de week dat een internationaal korenfestival duurt, mensen van overal vandaan bij elkaar te brengen in een project en het resultaat als bekroning van een zangfeest aan te bieden. Maar dan moet dat wel gebeuren in een ruimte met een akoestiek die zangvriendelijk is, en dat is het Nederlands Congresgebouw in Den Haag zeker niet.

Je moet zo’n koor ook de gelegenheid geven zich te presenteren. Zoals deze groep tussen het orkest (Gelders Orkest) en de zijwand van de toneelopening stond opgepropt, was onwaardig aan de gegeven inzet. Psychologische ruimte is even hard nodig voor een goede koorprestatie als akoestisch ruimte. Aan de andere kant is er het luisterend oor dat ook zijn wensen heeft.

Lekker kluif
Wat dat betreft was het gelukkig dat de NOS-radio de uitvoering vastlegde en al de volgende morgen uitzond. Wat een verschil als je zo’n concert (nu kunstmatig van ruimte voorzien) terughoort. Penderecki’s Te Deum krijgt dan de glans en kracht die het in vele stijlen geschreven werk (het lijkt een lappendeken) zeker heeft. Een lekkere kluif voor een koor is het eveneens; gelet de beperkingen in de kooropstelling en de korte instudeerperiode, heel knap gerealiseerd onder leiding van een doorkneed (koor)dirigent, de Brit Orwain Hughes.

De radioluisteraar die zich verbaasd heeft over plotseling opklinkend kindergeschrei halverwege het Te Deum zij gemeld dat dit niet een bijzonderheid van Penderecki was, maar een vlak voor het podium neergezette zuigeling die zich ongevraagd in de partituur mengde. Weel door Penderecki ingevoegd was het Poolse religieuze lied dat als een homofoon, tonaal smeekgebed opklinkt precies op de plek waar het Te Deum de bevrijding van de mensheid door Jezus’ kruisdood bezingt. In het kader van de Poolse actualiteit extra betekenisvol. Een bijzonderheid waar het programma-boekje ook in de afgedrukte Te Deum-tekst zonder Poolse invoeging, achteloos aan voorbijging.

Het koorproject zal als voornaamste winst hebben opgeleverd de echte samenwerking tussen zoveel zanglustigen uit zoveel landen, iets wat een concours met ieder zijn eigen nummertje nooit voorelkaar krijgt. De zanglust was voor de pauze al overrompelend gedemonstreerd door Russische kinderen, Bulgaarse vrouwen, Amerikaanse jongemannen en Filippijnse paren, allemaal winnaars van een eerste of tweede prijs. Hun kundigheden waren in de voorrondes op de proef gesteld; de toppen van vocale klankkleur en technisch raffinement(vaak beloond met bijna maximaal te behalen puntenaantallen) waren in de finale waar te nemen.

Oppermachtig
Sommige groepen stonden in de finale vooral hun kundigheden te demonstreren zoals de Bulgaren. Oppermachtig met zowel een eerste prijs in de categorie vrouwenkoren als gemengde koren, waarbij dezelfde vrouwen werden aangevuld met een keurkorps mannen, die o wonder niet bij de beste drie hoorden in de categorie mannenkoren! Hun lip-, mond-, en keelgymnastiek in enkele moderne Bulgaarse werken werkte net zo komisch als het shownummer dat de jonge Amerikanen weggaven met mini-wasbordjes, fluitjes, ratels en bellen om de vocale klanken ritmisch aan te kleden.

Er sprak veel plezier uit de optredens, ook bij de kinderen. De Moskouwertjes hadden echt een leuk nummer compleet met een dansje. Een element waar de Filippino’s (als tweede in hun gemengde categorie geëindigd) uitbundig gebruik van maakten in hun smakelijke dans-zangnummers met Filippijnse liefdesliedjes.

Vergeleken bij voorgaande finaleavonden was dit een echt bruisende avond, heel ontspannen, vele wisselingen van groepen soepeltjes aan elkaar gepraat door Hans van Willigenburg. Ook wat presentatie betreft, oogde het Internationaal korenfestival volwassener. Nu nog een echte, voor muziek goed klinkende concertzaal, en het is een genoegen om erheen te gaan.

Het record aantal deelnemende koren en het record aan publiek bewijzen het nut van zo’n festival. Over vier jaar is het weer.

Wie is Vocoza?
In de tussentijd kunnen we in Nederland de wijze lessen bestuderen die in workshops werden gegeven bij voorbeeld over de muzikale opvoeding van kinderen in Bulgarije, of hoe je een puik concertkoor opbouwt aan een universiteit. Twee prijzen, een derde prijs voor een Limburgs koor in de categorie jeugdkoren en een tweede prijs voor een gemengd koor uit Amsterdam is natuurlijk heel mooi, maar ook mager gezien het groot aantal deelnemende Nederlandse koren. Overigens wanneer laat dat Amsterdamse koor Vocoza (287 punten) zich eens in Amsterdam horen? Naam en formatie kwamen tot nu toe niet voor in de levendige concertlijst van burger- en studentenkoren die de hoofdstad rijk is!

Trouw, 4 juli 1983

[Handgeschreven staat onder de kopie van dit artikel: "Moeten we niet het ijzer smeden als het heet is? En in A’dam een concert afspreken voor ’t komend seizoen of is dat teveel gevraagd? Groetjes, Sophieke. c.c. overige bestuursleden."]
En inderdaad: op 14 januari 1984 vond het eerste publieke optreden van Vocoza plaats in de Waalse Kerk in Amsterdam -red.